Зорлық-зомбылық туралы жаңалықтар контенті мен қабылданатын стресс деңгейінің өзара байланысы

Аңдатпа

Қазіргі ақпараттық орта жаңалықтар ағынының жоғары қарқындылығымен сипатталады, оның елеулі бөлігін зорлық-зомбылықтың әртүрлі түрлері туралы ақпаратты қамтитын эмоциялық мазмұндағы контент құрайды. Мұндай материалдарды тұрақты түрде тұтыну пайдаланушылардың психологиялық жай-күйімен байланысты болуы мүмкін, бұл жаңалықтар контентін тұтыну ерекшеліктері мен қабылданатын күйзеліс көрсеткіштері арасындағы өзара байланысты зерттеудің өзектілігін айқындайды. Зерттеудің мақсаты – зорлық-зомбылық туралы жаңалықтар контентін тұтыну ерекшеліктерін анықтау және оның респонденттердің қабылданатын күйзеліс деңгейі мен мазасыздығымен өзара байланысын айқындау. Зерттеуге 16–35 жас аралығындағы 50 респондент қатысты. Эмпирикалық деректерді жинау үшін жаңалықтар контентін тұтыну ерекшеліктерін зерттеуге бағытталған авторлық сауалнама, PSS-10 қабылданатын күйзеліс шкаласы және Спилбергер–Ханиннің реактивті және тұлғалық мазасыздықты бағалау әдістемесі қолданылды. Статистикалық талдау Пирсон корреляция коэффициенті арқылы жүргізілді. Нәтижелер зорлық-зомбылық туралы жаңалықтар контентінің әсер ету көрсеткіші мен қабылданатын күйзеліс деңгейі арасында статистикалық мәнді оң өзара байланыс бар екенін көрсетті (r = 0,32; p < 0,05). Реактивті мазасыздықпен өзара байланыс әлсіз және статистикалық мәнді емес болды (r = 0,18; p > 0,05), ал тұлғалық мазасыздықпен өзара байланыс іс жүзінде байқалмады (r = −0,02; p > 0,05). Авторлық сауалнама деректері бойынша жаңалықтар ақпаратының негізгі көздері Instagram (80%), TikTok (58%) және Telegram арналары (38%) болды. Зорлық-зомбылық туралы материалдардың ішінде респонденттер физикалық (59,2%), сексуалдық (55,1%) және психологиялық зорлық-зомбылық туралы жаңалықтарды жиі атап өтті. Алынған нәтижелер зорлық-зомбылық туралы жаңалықтар контентін тұтыну мен қабылданатын күйзеліс арасында өзара байланыс бар екенін көрсетеді, алайда зерттеудің корреляциялық сипаты себеп-салдарлық байланыстар туралы қорытынды жасауға мүмкіндік бермейді. Зерттеудің практикалық маңыздылығы алынған нәтижелерді ақпараттық гигиена және эмоциялық мазмұндағы жаңалықтар контентін саналы тұтыну бойынша ұсынымдар әзірлеуде пайдалану мүмкіндігімен анықталады.