Жасөспірімдердегі кибертәуелділік төтенше жағдайлар кезіндегі стресс бұзылыстарының көрінісі және оларды сақтап тұру факторы ретінде

Аңдатпа

Төтенше жағдайлардың (пандемиялар, табиғи апаттар, техногендік авариялар, әлеуметтік қақтығыстар) жиілеуі жағдайында жасөспірімдердің психикалық денсаулығы мәселесі ерекше өзектілікке ие болып отыр. Цифрлық орта жас ұрпақ үшін табиғи тіршілік кеңістігі бола отырып, сонымен бірге травматикалық кейінгі стрессті күшейтетін аддиктивті механизмдердің даму алаңына айналады. Осы мақала жасөспірімдердегі кибертәуелділік феноменін стресс бұзылыстарының спецификалық көрінісі және сонымен бірге төтенше жағдайларда психопатологиялық симптоматиканы сақтап тұратын және күшейтетін фактор ретінде теориялық талдауға арналған.

Жұмыста интернет-аддикция мен травматикалық кейінгі стресс бұзылысының коморбидтілігін түсіндіретін негізгі теориялық модельдер, соның ішінде интернетті компенсаторлық пайдалану теориясы және "тұлға-аффект-таным-орындау" өзара әрекеттесу моделі қарастырылады. Кибертәуелділік пен стресс бұзылыстары арасындағы екі жақты байланыстарды көрсететін соңғы жылдардағы эмпирикалық зерттеулерді талдауға ерекше назар аударылады. Қазіргі лонгитюдті зерттеулерді талдау негізінде өмірге қанағаттану және өзін-өзі ұйымдастырудың бұзылуы зерттелетін өзара байланыстардың негізгі медиаторлары ретінде негізделеді. Жұмыстың практикалық маңыздылығы төтенше жағдайларды бастан өткерген және кибертәуелділік белгілерін көрсететін жасөспірімдерге психологиялық интервенцияның нысаналарын анықтаудан, сондай-ақ интернет-аддикция деңгейі мен доминантты симптоматиканы ескере отырып, психокоррекциялық жұмысқа дифференциацияланған тәсілдің қажеттілігін негіздеуден тұрады.